Laboratori i Antropologjisë Urbane “Përvijime të Kamzës”
Nga data 7 deri me 10 shtator, 2023 u mbajt Laboratori i Antropologjisë Urbane në Kamëz, organizuar nga Grupi ATA në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit. Ky Laborator do të vijojë të ketë boshtin kryesor kërkimor të dy laboratoreve të mëparshme (2021&2022) përkatësisht: me procesin, praktikën dhe eksperiencat e ardhjes në një vendbanim të ri, dijet e përjetimet e ndërtimit të shtëpisë, si dhe praktikat, ritualet e përjetimet e vdekjes dhe varrimit.
Zâdhania e jetëve të paregjistruara të Bathores
Në datat 29 tetor - 1 nëntor 2022 u zhvillua punishtja “Zâdhania e jetëve të paregjistruara të Bathores” si vazhdimësi e Laboratorit të Antropologjisë Urbane, një bashkëpunim mes Institutit të Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit dhe grupit tonë. Kjo punishte synonte të përvijonte trajtimin e temave Shtëpia-Ardhja -Varri, por kësaj radhe në një zonë më të ngushtë etnografike: atë të Bathores, pranë ish-godinave blegtorale. Familjet mikpritëse, ndaj të cilave jemi përulësisht mirënjohës, na njohën me historinë e ardhjes, me praktikat e tyre të fqinjësisë dhe ndërveprimit njerëzor, me mënyrat ndërtuese, negocimit në hapësirën urbane, estetikën dhe përjetimet ndaj tjetrit si njeri dhe tjetrit si shtet. Punishtja i dha më shumë peshë kërkimit etnografik dhe praktikimit të qasjes direkte në intervista spontane dhe gjysëm të strukturuara me banorët e kësaj lagjeje. Qëllimi është që kjo punë e zhvilluar në dy vite në Kamëz, dhe punishtet e tjera që priten të zhvillohen çdo vit, të pasohen me krijimin e arkivit komunitar, si dëshmi e rezistencës dhe krijimtarisë njerëzore në zona të stigmatizuara kryesisht nga gjuha e dhunshme shtetërore.
Punishte e Laboratorit të Antropologjisë Urbane 2021
Në datat 1-4 tetor 2021, u organizua Laboratori i Antropologjisë Urbane, rrjedhojë e bashkëpunimit midis Institutit të Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit dhe Grupit të Aktivistëve, ATA-Kamëz. Qëllimi i këtij laboratori ishte të krijonte kushtet për një mjedis sa më krijues, me fokus kryesor studimet, reflektimet dhe propozimet mbi hapësirën urbane. Tema të këtij laboratori ishin "Ardhja, Shtëpia, Varri". Kërkimi në terren u realizua në zonën më të përfolur në vitet e tranzicionit në Kamëz dhe rrethinat e saj. Të tria temat u trajtuan si topose, veç e veç, por po aq edhe të ndërlidhura. Pjesëmarrës në këtë laborator ishin 20 studiues, studentë doktorature, artistë, arkitektë, studentë, aktivistë.
Punishte e Teatrit të Forumit me Morten Traavik
Në datat 11 dhe 12 zhvilluam më tej praktikat tona të teatrit të forumit (Forum Theatre) në punishten e drejtuar nga artisti dhe regjisori norvegjez Morten Traavik. Në bashkëpunim me organizatën Traavik.info e në vazhdën e projektit “Besa” koordinuar nga artistja Donika Çina, ky grupim artistësh qëndroi për dy ditë me aktivistë, banorë të Kamzës, aktorë e joaktorë si dhe me studiues të kulturës. Takimi bashkoi dije e përvoja të ndryshme, interpretime, aftësi e zëra të cilat u ndërthurën teksa pjesëmarrësit bashkarisht po sprovonin potencialin e bashkëkrijimit e bashkëndërtimit në një disiplinë thuajse të papraktikuar më parë në të tillë formë e brenda disa kufizimesh specifike.
Punishte e Filozofisë, Teatrit, Qytetit
Punishtja e Filozofisë është zhvilluar me tetë seminare mbi disa nga momentet më të komentuara në historinë perëndimore të politikës, teatrit dhe filozofisë. Nga humoret homerike e deri spekta(k)tori i Augusto Boalit, nga demokracia athinase deri te neoliberalizmi dhe nga idetë e Platonit deri te estetika e Zhak Rancierit kemi ndarë bashkarisht disa nga temat e debatet më të përzemërta mbi qytetin, estetikën dhe mendimin kritik.
Punishte e Radios
Janë dy tinguj që mbajmë mend nga fëmijëria jonë: shiu mbi tenxhere e kova uji për të mbledhur rrebeshin që pikonte nëpër dhoma dhe zëri i mekur i një radioje që lajmëronte shpërthimin e depove në ‘97. Më tutje, e njëjta kuti radioje ka marrë udhë me fugona gjatë ardhjes në qytetin e Kamzës. Ajo është lëshuar nëpër oborre teksa është kthyer hekur për avlli dhe soleta. Teksa janë larë tapete dhe shtroje. Teksa janë fshirë rrugica e oborre. Teksa është bërë çilizëm. Ka pasë raste kur lëshonte secila shtëpi e lagjes radion e vet, kush e kush më lartë se tjetri, secili duke pretenduar të drejtën e vet për hapësirë zanore. Jo veç të drejta për tokë, po edhe për qiell. Nuk harrohet më pas periudha e dy orë drita - dy orë terr. Nëpër shtëpiat tona ishte kthyer në dy orë drita, dy orë radio. Radioja dhe qiriri liheshin bashkë, afër, gati. Si për televizorin, edhe për stacionimin e radios kishte luftë brezash. Përballjet fizike mes shumë fëmijësh mbi muzikën, a hip-hop a regatone, a muzikë të lehtë italiane, sheshoheshin prej shijeve folklorike të prindërve. Si ngushëllim na këndonin me zë koke ritmet e “Mamy Blue-s”, për pak sekonda, e më pas ia çonin zanin emisionit “përshëndetje nga gurra popullore”. Sot ato radio janë si sende të panevojshme në shtëpi, thuajse aksesorë, kush ka shpëtuar pa u hedhur. Plazmat e mëdha kanë zëvendësuar kutitë e vogla me antena nga Dajti. Qyteti ka likujduar hapësirat e përbashkëta kulturore, në zyra, pallate e lokale. Ky qytet, në 26 vite histori si i tillë, nuk ka pasë takat për të themeluar një radio të vetën lokale (ndër të tjera pafuqi).